Wielkie święto futbolu

Po raz pierwszy w dziejach mundial odbędzie się aż w trzech państwach. Po raz pierwszy w turnieju finałowym weźmie udział aż 48 reprezentacji. Po raz pierwszy w ramach turnieju odbędą się aż 104 mecze. Po raz pierwszy turniej będzie trwał aż tak długo: od 11 czerwca do 19 lipca. Zespoły będą rywalizowały w 12 grupach, po cztery w każdej. Drużyny z pierwszego i drugiego miejsca, a także osiem zespołów z trzeciego, z najlepszym bilansem - awansują do 1/16 finału. Potem już do samego finału, meczu o złoto - będzie obowiązywała tradycyjna ścieżka pucharowa: przegrywający odpada. 

Po raz pierwszy, po raz drugi, po raz trzeci

Mecz inaugurujący turniej odbędzie się na legendarnym Estadio Azteca. To jedyny stadion na świecie, który będzie gościł mundial po raz trzeci. W meczu otwarcia Meksykanie zmierzą się z Republiką Południowej Afryki. Portal "The Athletic" poinformował, że podczas tradycyjnego odgrywania hymnów wszyscy piłkarze - także ci, którzy rozpoczną mecz na ławce rezerwowych, ustawią się wokół środkowego kółka. Flagi, które będą towarzyszyły uroczystości mają być ogromne, a piłkarze będą wchodzić na murawę przez specjalny łuk, choć... nie wiadomo w sumie po co. To są jednak didaskalia...

Wiadomo już, że mecze odbędą się łącznie w szesnastu miastach - jedenastu w Stanach Zjednoczonych, trzech meksykańskich i dwóch kanadyjskich. Kanada jest w tej roli debiutantem, USA organizował mundial raz - w 1994 roku, a Meksyk - dwa razy: w 1970 i 1986 roku. Wszystkie mecze odbędą się - to dobra wiadomość - na naturalnej trawie, co niektóre obiekty - jak te w Atlancie, czy Los Angeles - zmusza do wymiany nawierzchni. Muszą też na czas mundialu zniknąć komercyjne nazwy stadionów. 

Grunt to logistyka

Jest kilka ważnych zmian w regulaminie mistrzostw. Dotychczas najważniejszym kryterium była różnica bramek, potem liczba strzelonych goli, dopiero potem wyniki bezpośrednich spotkań. Ale od teraz właśnie to one będą najważniejsze, gdy liczba punktów po rozegraniu wszystkich spotkań w grupie będzie taka sama. Ranking trzecich lokat zostanie stworzony na podstawie następujących kryteriów: liczba punktów, różnica bramek, liczba strzelonych bramek, współczynnik fair-play obliczany na podstawie żółtych i czerwonych kartek, wreszcie pozycja w rankingu FIFA. W trakcie turnieju ma nie być już żadnych losowań. 

Ważna jest logistyka i... wydajność transportowa. FIFA wprowadziła tym razem podział na trzy strefy regionalne - zachód, centrum i wschód. Chodzi o to, by nie męczyć piłkarzy przesadnymi podróżami i zapewnić odpowiedni czas na regenerację. Mecz finałowy zaplanowano na 19 lipca na stadionie MetLife w East Rutheford (stan New Jersey). Wybór ten jest uzasadniany również doświadczeniem tego obiektu organizowaniem wielkich wydarzeń wcześniej - finału Super Bowl czy finału Copa America Centenario.

Prawie wszystkie najbardziej utytułowane drużyny wystąpią za Atlantykiem, prawie wszyscy mistrzowie świata. Najwięcej razy mistrzem była dotąd Brazylia - aż pięć (1958, 1962, 1970, 1994, 2002). Włosi i Niemcy - po cztery (pierwsi - 1934, 1938, 1982, 2006, drudzy - 1954, 1974, 1990, 2014), a Argentyńczycy - trzy (1978, 1986, 2022). Prawie! Z tej stawki zabraknie Włochów: w bucie i okolicach nie mogą tego przeboleć...

Maskotki, maskotki. I szmal...

Gospodarzy jest trzech, więc będzie trójka maskotek - łoś Maple (Kanada), jaguar Zayu (Meksyk) i bielik amerykański Clutch (USA). Z kolei oficjalną piosenka mistrzostw został utwór Dai Dai wykonywany przez Shakirę - w duecie z nigeryjskim piosenkarzem Burna Boy.

Maskotki to dodatek, to co tygrysy lubią najbardziej, to pieniądze. FIFA ogłosiła, że łączna pula nagród wzrosła z 727 do 871 milionów dolarów. Każda z federacji za sam udział dostanie 12,5 mln. Najlepsza drużyna za mistrzostwo zgarnie 50 milionów USD. 

Amerykańskie show

Nowością jest partnerstwo FIFA z... YouTube. Fragmenty spotkań będą pokazywane na tej platformie, poza tradycyjnymi transmisjami telewizyjnymi. Wśród wielu zmian są i te kontrowersyjne. Po raz pierwszy w historii finał zostanie wzbogacony o tzw. halftime show i występy artystyczne tych rozmiarów. Futbol staje się jedynie częścią przedsięwzięcia. 

Wszystkie kraje liczą na zarobek. Przykład? Według prognoz Toronto może liczyć na zastrzyk 940 mln dolarów i 6600 nowych miejsc pracy. Jest o co się starać... Ale trzeba też inwestować - przykładem busway w New Jersey za 35 mln dolarów. Wydaje się, że centrum mundialu będzie Dallas - z prostego powodu. Tam odbędzie się bowiem najwięcej meczów - aż dziewięć. 

Paweł Czado

Wszystkie dane statystyczne w dalszej części niniejszego kompendium, m.in. występy zawodników w reprezentacji i gole - stan na 8 czerwca 2026.