Królowie błota

PUCHAR POLSKI 

Pomijając wielokrotny awans do wielkiego finału (a nawet zwycięstwo w nim) drużyn formalnie – ale tylko formalnie, bo personalnie rzecz się miała zupełnie inaczej – rezerw klubów ekstraklasowych, klubom z zaplecza elity udawało się czasem docierać do decydujących bojów o Puchar Polski, a nawet po to trofeum sięgać – dokonały tego Stal Rzeszów, Miedź Legnica, Ruch Chorzów i Wisła Kraków.

Raz w historii tych rozgrywek – w sezonie 1982/83 – okazałe trofeum wznieśli gracze formalnie trzecioligowej wówczas jeszcze gdańskiej Lechii, co później skutkowało m.in. szansą zagrania przeciwko Juventusowi, ze Zbigniewem Bońkiem, Michelem Platinim i kilkoma mistrzami świata w składzie. Jako trzecioligowcy pojawili się też w wielkim finale zawodnicy z wojskowego klubu Czarni Żagań (1965) oraz Raków Częstochowa (1967).

Polegać jak na Zawiszy

Dzisiejszy występ Zawiszy w półfinale Pucharu Polski – mecz z Górnikiem Zabrze – nie wywołuje zdziwienia, patrząc na nazwę i historię bydgoskiego klubu. Drużyna z grodu nad Brdą figuruje przecież na chlubnej liście zdobywców tego trofeum. Jest za to na pewno niespodzianką, biorąc pod uwagę szczebel rozgrywkowy, na jakim ekipa ta dziś występuje na co dzień. Drużyna Adriana Stawskiego przewodzi tabeli grupy II Betclic 3. Ligi, czyli czwartego poziomu rozgrywkowego. W historii Pucharu Polski w czołowej czwórce tych rozgrywek wcześniej tylko dwukrotnie zagrał zespół z tak niskiego (lub nawet niższego) szczebla!

Dwa razy z Kolejorzem

Ostatni przypadek kibice mają jeszcze świeżo w pamięci. W sezonie 2021/22 spadkowicz z II ligi, Olimpia Grudziądz, z Marcinem Płuską u trenerskiego steru, pokonała aż pięć przeszkód, w tym grające (jeszcze) w elicie zespoły Warty Poznań i krakowskiej Wisły. Jej łupem padły też m.in. rezerwy poznańskiego Lecha. I dopiero w półfinale za silny okazał się... pierwszy zespół Kolejorza – ten sam, który kilka tygodni później świętował mistrzostwo kraju! W tamtym zespole Olimpii grali m.in. Jakub Bojas i Michał Cywiński: obaj dziś reprezentują barwy Zawiszy.  Ten drugi – wówczas 18-letni – był też w szerokiej kadrze Bydgoszczan w 2014, kiedy na Narodowym w stolicy sięgali po wygraną w PP!

Po szychcie przy wielkim piecu

Autorami niepowtarzalnego osiągnięcia stali się natomiast w sezonie 1967/68 piłkarze przyzakładowego klubu Baildon Katowice, któremu patronowała huta o tej samej nazwie. Trenowali ledwie trzy razy w tygodniu, po ośmiogodzinnej dniówce przy wielkim piecu lub na walcowni. A potem brodzili – zazwyczaj po kostki – w błocie na ich zakładowym boisku przy ulicy Gliwickiej – w miejscu, gdzie dziś stoi kinowy multipleks.

Po serii gier na szczeblu okręgowym jako pierwszy „utonął w błocie” Górnik Wałbrzych, zaraz potem zaś – obrońca trofeum, Wisła! Katowiccy kibice – w większości też hutnicy – chcieli wysyłać swych ulubieńców do... Hamburga, bo na tego rywala wpadła Biała Gwiazda w Pucharze Zdobywców Pucharów! Potem „na tarczy” wyjechali jeszcze z Załęża drugoligowcy z Raciborza i Gdyni, i dopiero w półfinale lepszy – znacząco! – okazał się Ruch. Mecz rozegrano przy Cichej, ale wszyscy chętni pracownicy huty dostali nań darmowe wejściówki. I oszaleli ze szczęścia, gdy Antoni Szryt w 8 minucie dał Katowiczanom prowadzenie! To był jednak „łabędzi śpiew”: potem trafiali już tylko Chorzowianie, którzy wygrali 7:1. Ale tamto osiągnięcie Baildonu do dziś wyrównane nie zostało przez żadnego piątoligowca! Choć nie zapominamy też o grających w lidze wojewódzkiej rezerwach rybnickiego ROW, które jesienią 1974 i wiosna 1975 na żużlowym boisku w Chwałowicach eliminowały takich przeciwników jak Legia, Polonia Bytom, Lech i Górnik Zabrze!   

Dariusz Leśnikowski