Kochała futbol jak Irlandię

AMERYKAŃSKI SEN (CZĘŚĆ 1) 

Poprzednie mistrzostwa świata bez Polaków odbyły się... 32 lata temu. W 1994 roku byłem w USA nie w barwach „Sportu”, ale jako łódzki wysłannik macierzystych redakcji „Głosu Porannego” i Radia Łódź. Polacy – tak jak obecnie – odpadli w eliminacjach, więc trasę Nowy Jork – Waszyngton – Boston – San Francisco – Los Angeles mogłem pokonać bez stresu, związanego z występem polskiej drużyny, by spokojnie obserwować jak grają inni i reagować na to, co się dzieje wokół mistrzostw.

15 akredytacji w kopercie

Odszukałem właśnie w domowym archiwum zakurzony plik „Głosów” z czerwca i lipca 1994 roku, a wodą mineralną i herbatą odświeżyłem pamięć. Postaram się pokazać, jak się wówczas pracowało – zdobywało informacje, szukało kontaktów na miejscu, pisało korespondencje w biurze prasowym i przekazywało je do macierzystych redakcji.

Przedtem jednak należało sobie taki wyjazd zorganizować. Ponieważ Polski na mistrzostwach nie było, PZPN dostał tylko 15 akredytacji prasowych. Mój „Głos” miał w środowisku dziennikarskim prestiż, ten etap udało się więc pokonać całkiem gładko. Akredytacje rozdzielano prawie w tym samym miejscu, co w latach PRL - w Warszawie na rogu Alei Jerozolimskich i Nowego Światu, ale w innym budynku – nie w Wydziale Prasy KC PZPR, a w położonej na przeciwległej stronie siedzibie Polskiej Agencji Prasowej, nieoficjalnej siedzibie Klubu Dziennikarzy Sportowych. To tam ówczesny sekretarz generalny PZPN, Michał Listkiewicz, przyniósł 15 kopert z formularzami akredytacyjnymi, jakie związek dostał od amerykańskich organizatorów. Starczyło dla gazet ogólnopolskich, ale także i dla lokalnych, bo oprócz Łodzi wysłanników na mistrzostwa miały również Rzeszów i Bydgoszcz.

Miękkie lądowanie

Większy kłopot był z budżetem. Właścicielem „Głosu” była spółka „Galtex”, znana wówczas z handlu ziemniakami z Rosją. Właściciel obiecał pieniądze, ale długo się z obietnicy nie wywiązywał. W dniu, w którym mijał termin wykupu zarezerwowanego biletu lotniczego, przyszedł jednak rano do redakcji człowiek z „Galteksu” i… wysypał na biurko zawartość plastikowej reklamówki: 70 milionów ówczesnych złotych w zmiętych banknotach – utarg ze sklepu nocnego na Piotrkowskiej, którym firma zarządzała. Miliony robią wrażenie, ale było to przed denominacją, a zawartość tej torby warta była 3 tysiące dolarów. Za mało na przelot i ponadmiesięczny pobyt w Stanach, resztę trzeba było więc załatwić „sposobem gospodarczym”, jak wówczas mówiono. W San Francisco mieszkała siostra sąsiada, w Nowym Jorku – koleżanka innej sąsiadki, wiedziałem, że w Bostonie mogę liczyć na pomoc trenerów łyżwiarskich Barbary Kosowskiej i Zdzisława Pieńkowskiego, których znałem z okresu, gdy Barbara szkoliła Grzegorza Filipowskiego. W Nowym Jorku na stypendium w redakcji „Nowego Dziennika” była akurat koleżanka z działu kulturalnego „Głosu”, a w dziale sportowym tej gazety pracował Jurek Gieruszczak z „Gońca Górnośląskiego”, którego znałem z zakopiańskich mistrzostw dziennikarzy w koszykówce. To oni przygotowali mi „miękkie lądowanie”, bo okazało się, że w tym mieście nawet w największych hotelach są pokoje nie tylko po kilka tysięcy, ale i po 60 dolarów za dobę. Co z tego, że na poddaszu, z widokiem na ścianę sąsiedniego drapacza chmur i ze wspólną łazienką na korytarzu? W słynnym „Waldorf Astoria” ten sam odźwierny usługiwał milionerom wysiadającym z limuzyn i dziennikarzom z Polski, liczącym nie tylko dolary, ale i centy.

I Ulster, i Eire

Podziwiać też można było sprawność organizacyjną biura podróży, które w Łodzi na Traugutta sprzedało mi bilet lotniczy na trasie Warszawa – Amsterdam – Nowy Jork – Boston – San Francisco – Los Angeles – Amsterdam – Warszawa. Kupiony trzy miesiące wcześniej bilet miał dokładnie wyznaczony dzień, godzinę i numer lotu na poszczególny odcinek i wszystko się potem zgadzało, chociaż nie było jeszcze internetu, a łączność z centralą rezerwacyjną w Atlancie odbywała się przy pomocy teleksu i telefonu. Moja pierwsza korespondencja miała tytuł „Szalona Patrycja jedzie na mecz”, a dotyczyła między innymi właśnie samego lotu.

Samolot KLM, który nazywał się - a jakże – „Krzysztof Kolumb”, wiózł na pokładzie piłkarzy norweskiego klubu Viking Stavanger i liczną grupę kibiców z Holandii. W pewnym momencie zrobiło się tak wesoło, że pilot włączył napis „zapiąć pasy”…

Gdzieś na środku Atlantyku dziewczyna z sąsiedniego rzędu, pewna Patrycja z Irlandii, opowiedziała mi, że po raz pierwszy była na mistrzostwach świata w 1982 roku w Hiszpanii, gdzie furorę robił jej rówieśnik, 17-letni wówczas Norman Whiteside z reprezentacji Irlandii Północnej. Wszystkie dziewczyny się w nim kochały, Patrycja okłamała więc rodziców, że jedzie z całą klasą na wakacje do Francji, a tymczasem wraz z koleżanką poleciała do Bilbao, gdzie Irlandczycy z Północy grali swoje mecze. Teraz też uznała, że stara pralka jest jeszcze całkiem dobra i pieniądze składane na zakup nowej przeznaczyła na eskapadę do Nowego Jorku. Tym razem grała reprezentacja katolickiej Republiki Irlandii (Eire w odróżnieniu od północnego Ulsteru), ale Patrycja nie miała z tym problemu, bo choć mieszkała w protestanckim Belfaście, była katoliczką i obie części wyspy były jej jednakowo drogie.

Liga kelnerów

Bez Polski na mistrzostwach mogłem dowolnie układać sobie plan podróży. Postanowiłem z bliska śledzić losy drużyn, które wyeliminowały naszych – Norwegii i Holandii (Polska nie wyszła z grupy w towarzystwie… Anglii) oraz przy okazji Irlandii, bo grała akurat w Nowym Jorku - w pierwszym meczu z Włochami, a przecież Włosi i Irlandczycy to największe po Amerykanach pochodzenia anglosaskiego grupy etniczne w tym mieście. Mecz tych zespołów rozpoczynał 18 czerwca nowojorską część mistrzostw, które zainaugurowano dzień wcześniej spotkaniem Niemcy – Boliwia w Chicago. Poprzedniego dnia na zamienionym na tymczasowe boisko trawniku w Central Parku odbył się prolog: ekipa włoskiej restauracji „Amalfi Pizza” grała z drużyną irlandzkiego pubu „Shamrock” w nowojorskiej „lidze kelnerów”.

Nowy Jork przywitał gości mistrzostw upałami i dużą wilgotnością, co stwarzało duchotę nie do wytrzymania. Termometr wskazywał nawet 100 stopni, na szczęście Fahrenheita, ale żeby dowiedzieć się, ile to jest w przeliczeniu na skalę Celsjusza, należy od tej liczby odjąć 32 i pomnożyć przez pięć dziewiątych. Amerykanin, który mi to wytłumaczył, zdziwił się, że ja się dziwię…

Było o czym pisać!

Taki był początek tej mojej zawodowej i turystycznej przygody. Rozpoczynał się amerykański sen, który miał trwać do finału w Los Angeles 17 lipca, chociaż akurat na spanie za dużo czasu nie było. Miałem co opisywać w codziennych relacjach – prasowych i radiowych - także w wersji amerykańskiej, bo „Nowy Dziennik” nie miał wysłannika akredytowanego przy mistrzostwach i zaproponował mi pisanie korespondencji z imprezy także i dla nich. Co było w tych relacjach, przypomnę sobie i Czytelnikom „Sportu” w następnych odcinkach mundialowych wspomnień '94.

Wojciech Filipiak

Rozpoczynamy dziś cykl bardzo ciekawych wspomnień Red. Wojciecha Filipiaka z amerykańskiego mundialu w 1994 roku.